pl:podrecznik:magazyn:wycena_wartosci_magazynu [Podręcznik Modus, Meso]

Ta strona jest tylko do odczytu. Możesz wyświetlić źródła tej strony ale nie możesz ich zmienić.
====== WYCENA ZAPASÓW MAGAZYNOWYCH ======



===== Wartość zapasów magazynowych =====

W systemie Modus zapasy magazynowe wyceniane są w **rzeczywistych cenach zakupu**. Każde przyjęcie asortymentu określa ilość oraz jednostkową cenę zakupu. Jednocześnie każdy rozchód asortymentu wyceniany jest przez system zgodnie z ustawieniami konfiguracyjnymi. Specyfika systemu determinuje jednak pewne uproszczenia w zakresie wyceny dokumentów rozchodu magazynowego w brudnopisie - do wyceny rozchodu jest w tym przypadku używana **Bazowa cena zakupu**. Dopiero zatwierdzenie dokumentu wydania powoduje rozchód asortymentu i pomniejszenie stanu magazynowego. Wtedy też zostanie przeprowadzona ponowna wycena rozchodu w oparciu o odpowiednie algorytmy i rzeczywiste ceny zakupu.



===== Bieżąca wycena rozchodu =====

Do wersji 1.17.x włącznie każdy rozchód był wyceniany zgodnie z przyjętym algorytmem w momencie zatwierdzenia dokumentu rozchodu. Taki sposób wyceny gwarantował precyzyjną i natychmiastową wycenę przyjęć i wydań magazynowych, a także precyzyjne wartości w analizach. Największym minusem tego rozwiązania była blokada edycji dokumentu przyjęcia magazynowego (w wersji 1.17 nie istniał moduł faktur zakupu), jeżeli zarejestrowano jakikolwiek rozchód asortymentu z takiej partii. Wymuszało to na użytkownikach wprowadzanie cen zakupu asortymentu przed zatwierdzeniem dokumentu przyjęcia.



===== Odroczona wycena rozchodu =====

W wersji 2.0 wprowadzono w systemie Modus ewidencję faktur zakupu i w związku z tym odroczoną wycenę rozchodów i tym samym odroczoną wycenę wartości magazynów. Odroczona wycena oznacza w tym wypadku, że do __zamknięcia okresu sprawozdawczego__ na dokumentach zakupu i dokumentach przyjęć wystawionych w tym okresie mogą być nanoszone odpowiednie zmiany w zakresie cen zakupu. Ma to kluczowe znaczenie w przedsiębiorstwach, gdzie faktury zakupu docierają z opóźnieniem w stosunku do dostaw, a na dokumentach przyjęć nie widnieją ceny zakupu. W takich przypadkach asortyment jest przyjmowany na stan zazwyczaj w ostatniej cenie zakupu i w takiej cenie jest również wyceniany rozchód. Jeżeli następują wahania cen zakupu, to może się zdarzyć, że przyjęty asortyment został przeszacowany lub niedoszacowany. Odroczona wycena rozchodu umożliwia wprowadzenie do systemu faktury zakupu do istniejącego przyjęcia i przewartościowanie dokumentu przychodu magazynowego i ewentualnych rozchodów tego asortymentu (jeżeli zgodnie z zastosowanym algorytmem wycena rozchodu nastąpiła po cenie z tego właśnie przyjęcia).\\

Dodatkową zaletą odroczonej wyceny jest możliwość ewidencjonowania w systemie dokumentów przyjęć, zakupów i wydań w dowolnej kolejności (oczywiście w ramach bieżącego, niezamkniętego jeszcze okresu), bez zachowania chronologii. Może to mieć znaczenie w firmach, gdzie ewidencją takich dokumentów zajmuje się kilka osób, a każda z nich jest odpowiedzialna za wybrany fragment działalności i ewidencjonuje dokumenty niezależnie od pozostałych.

**__Przykład:__ Wpływ wyceny na wartość dokumentów rozchodu**\\ (przykład z zastosowaniem metody FIFO)

W poniższym przykładzie początkowo wystawiono dwa dokumenty przyjęcia i dwa dokumenty wydania. Na dokumentach rozchodu zastosowane zostały ceny zakupu zgodnie z metodą FIFO (od najstarszej dostawy). Następnie w wystawiono kolejny dokument przyjęcia jednakże wystawiono go z datą wsteczną. Zgodnie z metodą FIFO to cena z tego dokumentu powinna być zastosowana jako pierwsza. W takiej sytuacji przeprowadzenie wyceny rozchodu zmienia ceny zastosowane na dokumentach rozchodu na zgodne z wybraną metodą.  
\\ 
**Przed wyceną**\\ 
{{:pl:podrecznik:magazyn:przed_wtceną.png|Ekran: Przed wyceną}}
\\ \\ 

**Po wycenie**\\ 
{{:pl:podrecznik:magazyn:po_wycenie.png|Ekran: Po wycenie}}
\\ \\ 

**Porównanie dokumentów przed i po wycenie**\\ 
{{:pl:podrecznik:magazyn:porównanie_dokumentów_przed_i_po_wycenie.png|Ekran: Porównanie dokumentów przed i po wycenie}}
\\ \\ 


W pewnych sytuacjach minusem takiego rozwiązania mogą być nieprecyzyjne wartości w analizach bieżącego okresu oraz różnice wartości w analizach za zeszłe okresy. Do takich sytuacji należą np. duże i częste wahania cen zakupu lub długie okresy bez przeprowadzania wyceny. Dlatego też zaleca się zamykanie okresu sprawozdawczego z pewną, właściwą dla przedsiębiorstwa częstotliwością. Jednocześnie wyniki analiz i raportów wykonanych w okresach jeszcze nie zamkniętych **nie powinny być traktowane jako ostateczne**. 



<note important>Jeżeli raporty i analizy generowane z systemu **Modus ERP** są podstawą sprawozdawczości finansowo-księgowej w przedsiębiorstwie należy systematycznie zamykać okresy sprawozdawcze.</note>



===== Zamykanie okresu sprawozdawczego =====

Aby zamknąć okres rozliczeniowy należy wycenić wartość magazynu. Dany okres można zakwalifikować do zamknięcia, jeżeli wszystkie dokumenty przyjęć magazynowych z tego okresu mają już wprowadzoną właściwą cenę zakupu. Wówczas należy przeprowadzić wycenę rozchodów magazynowych. W tym celu wybierz **KSIĘGOWOŚĆ→ Wycena rozchodu** (wymagane uprawnienia!). Pojawi się okno ewidencji wycen magazynów. Przed przystąpieniem do wyceny należy przeprowadzić analizę (funkcja dostępna w górnym pasku narzędziowym).


==== Analiza ====
Jeśli system wyświetli niespójności należy je sprostować. Analiza może wykazać następujące niespójności:

  * asortyment z zerową ceną zakupu;
  * brak faktur zakupu do dokumentów przyjęć;
  * faktury lub przyjęcia zapisane do brudnopisu (niezatwierdzone);
\\ 
**Analiza w module KSIĘGOWOŚĆ**
{{ :pl:podrecznik:magazyn:ksiegowosc_analiza.png |Analiza w module KSIĘGOWOŚĆ}}
\\ \\ 

<note tip>W przypadku występowania niespójności system nie pozwoli na dokonanie wyceny.</note> 


==== Wyceń====
Jeśli brak jest zdarzeń niespójnych w analizie można przeprowadzić wycenę używając funkcji wyceń, wskazując okres, którego dotyczy wycena.

<note warning>Przerwanie wyceny przez użytkownika bądź system, może powodować pojawienie się ujemnych wartości w analizie wartości magazynu. Aby przywrócić prawidłowe wartości w tej analizie należy ponownie przeprowadzić wycenę rozchodu tak aby została zakończona bez błędów.</note>
==== Eksport====
Funkcja umożliwia eksport danych do systemu księgowego:
  * [[pl:podrecznik:specjalne:eksport_dokumentow_magazynowych#symfonia|Eksport]] - eksport dokumentów magazynowych do systemu księgowego Symfonia
  * [[pl:podrecznik:specjalne:eksport_dokumentow_magazynowych#navision|Eksport CSV]] - Eksport dokumentów magazynowych do programu NAVision


===== Metoda wyceny produktu =====

W systemie dostępne są dwie metody wyceny wartości produktu:

  * **wg. kosztu wytworzenia**  - wartość produktu określana jest automatycznie zgodnie z wartością partii surowców zużytych w procesie produkcji. W przypadku kosztu wytworzenia na wartość produktu ma wpływ algorytm wyceny poszczególnych asortymentów stanowiących surowce dla danego produktu. Jeśli w procesie produkcji powstaje odpad, wartość produktu zostaje pomniejszona o wartość wytworzonych odpadów (wartość odpadu wynika bazowej ceny zakupu zdefiniowanej dla tego odpadu).
\\ 
**Metoda wyceny asortymentu - koszt wytworzenia**\\ 
{{:pl:podrecznik:magazyn:metoda_wyceny_-_koszt_wytworzenia.png|Ekran: koszt wytworzenia}}
\\ \\ 

  * **wg. cen ewidencyjnych**  - wartość asortymentu określona ręcznie np.: na podstawie poziomie ceny nabycia netto lub ceny sprzedaży netto.
  * **Pamiętaj że wszystkie dokumenty rozchodu będą obliczane wg tej ceny ewidencyjnej a nie wg ceny zakupu**
\\ 
**Metoda wyceny asortymentu - cena ewidencyjna**\\ 
{{:pl:podrecznik:magazyn:metoda_wyceny_-_cena_ewidencyjna.png|Ekran: cena ewidencyjna}}
\\ \\ 

<note tip>W przeciwieństwie do algorytmu wyceny, metoda wyceny podlega edycji. Na karcie asortymentu prowadzona jest ewidencja rodzaju wybranej metody w kolejnych okresach czasu. </note>

**Zakładając kartę nowego asortymentu: **

  * domyślną metodą wyceny jest ''**Koszt wytworzenia**''
  * metoda **''Cena ewidencyjna'' **  nieaktywna a jej wartość wynosi ''**0,00**''.
  * data **''Obowiązuje od'' **  przyjmuje następujące wartości:
      * dla kartoteki w nowej bazie, gdy nie wystawiono jeszcze dokumentów magazynowych: \\ data '''Obowiązuje od' = rok wstecz od bieżącej daty''
      * dla kartoteki w nowej bazie, gdy rozpoczęto wystawianie dokumentów magazynowych: \\ data '''Obowiązuje od' = najpóźniejsza data z jakiegokolwiek dokumentu przyjęcia lub wydania:''
        * ''data wystawienia dla dokumentu w brudnopisie,''
        * ''data przyjęcia lub data wydania dla dokumentu zatwierdzonego''
      * dla kartoteki w bazie w której przeprowadzono już wycenę magazynu: \\ data '''Obowiązuje od' = dzień następny po ostatnim wycenionym okresie''

<note warning>Data operacji na asortymencie nie może być wcześniejsza niż data od której obowiązuje metoda wyceny.</note>  
<note important>**Przyjęcie asortymentu z datą wsteczną może uniemożliwić przeprowadzenie wyceny rozchodu.**</note> 

**W celu edycji metody wyceny produktu:**

  - W module **MAGAZYN**  wybierz **Stany**
  - Zaznacz produkt, którego metodę wyceny chcesz zmienić
  - Przejdź do zakładki **Wycena**
  - Kliknij **Dodaj**
  - Wybierz metodę wyceny (**'Cena wytworzenia'**  lub **'Cena ewidencyjna'**)
  - Jeśli wybrałeś **'Cenę ewidencyjną'**  uzupełnij wartość w polu **'Cena ewidencyjna'**
  - Kliknij **Zatwierdź**
  - Kliknij **Zatwierdź**  na karcie asortymentu

**Metoda wyceny asortymentu**\\ 
{{ :pl:podrecznik:magazyn:cena_ewidencyjna.png |Metoda wyceny asortymentu}}
\\ \\ 



===== Algorytm wyceny =====

Metody wyceny zapasów są ważne ze względu na fakt, że ceny zakupowanych materiałów oraz ogólne koszty produkcji zmieniają się w czasie. Często zdarza się sytuacja, w której znajdujące się w magazynie jednostki zapasów były przyjmowane po różnych cenach. Wydając z magazynu zapas, przedsiębiorstwo musi zdecydować po jakiej cenie zaksięgować jego wydanie. Jeżeli nie jest prowadzona ewidencja szczegółowa zapasów, przedsiębiorstwo nie jest wstanie dokładnie wskazać, która ich część była przyjęta po której cenie. Wie jedynie ile zapasów zostało po danej cenie przyjęte.

W systemie dostępne są trzy algorytmy wyceny, które można definiować indywidualnie dla każdego asortymentu:

  * **FIFO**  (najpierw najstarsze dostawy) \\ FIFO (metoda ceny najwcześniejszej) jest to metoda wyceny zapasów i ich rozchodu, polegającą na księgowaniu rozchodu począwszy od tej jednostki towaru, która została przyjęta do magazynu najwcześniej. Nazwa FIFO jest to skrót pochodzący od angielskiego określenia First In, First Out - dosłownie: pierwsze weszło, pierwsze wyszło. Metoda ta może być wykorzystywana do wyceny zarówno produktów, towarów jak i materiałów.
\\ 
**Algorytm wyceny rozchodu - FIFO**\\ 
{{:pl:podrecznik:magazyn:algorytm_wyceny_-_fifo.png|Ekran: Algorytm wyceny rozchodu - FIFO}}
\\ \\ 
**Algorytm wyceny rozchodu - FIFO (wartość magazynu)**\\ 
{{:pl:podrecznik:magazyn:algorytm_wyceny_-_fifo_magazyn_.png|Ekran: Algorytm wyceny rozchodu - FIFO (wartość magazynu))}}
\\ \\ 

  * **LIFO**  (najpierw najmłodsze dostawy) \\ LIFO (metoda ceny (kosztu) najpóźniejszej) jest to metoda wyceny rozchodu zapasów, polegająca na księgowaniu rozchodu począwszy od ostatniej jednostki przyjętej do magazynu. Nazwa LIFO jest to skrót pochodzący od angielskiego określenia Last In, First Out – dosłownie: ostatnie weszło, pierwsze wyszło. Metoda ta może być wykorzystywana do wyceny materiałów, towarów oraz produktów.
  * **Szczegółowa identyfikacja cen rzeczywistych** - metoda polegająca na ścisłym określeniu ceny zakupu konkretnej partii towaru 
   
<note important>Algorytm należy określić w momencie zakładania [[:pl:podrecznik:magazyn:karta_asortymentu#karty_asortymentu|karty asortymentu]], później nie można go edytować</note>

=== Pozostałe czynniki wpływające na wycenę rozchodu ===

Poza przedstawionymi powyżej algorytmami wyceny istnieją również inne czynniki mogące mieć wpływ na wartość wystawianych dokumentów rozchodu. Są nimi:

  * **precyzja cen zakupu i sprzedaży**
  * wynikające z przepisów podatkowych **zaokrąglanie wartości na na dokumentach**, do dwóch miejsc po przecinku.

Do uśrednienia jednostkowego kosztu własnego może dojść również nawet jeśli wydawana jest tylko asortyment z jednej partii w jednej cenie zakupu.
\\ \\ 
**Zaokrąglenie na dokumencie przyjęcia**\\ 
{{:pl:podrecznik:magazyn:cena_zakupu_precyzja_6_.png|Ekran: Zaokrąglenie na dokumencie przyjęcia}}
\\ \\ 
**Zaokrąglenie na dokumencie wydania**\\ 
{{:pl:podrecznik:magazyn:koszt_wlasny_precyzja_6_.png|Ekran:  Zaokrąglenie na dokumencie wydania}}
\\ \\ 
**Wpływ precyzji cen zakupu i sprzedaży na wartość dokumentów**\\ 
{{:pl:podrecznik:magazyn:cena_zakupu_i_koszt_wlasny.png|Ekran: Wpływ precyzji cen zakupu i sprzedaży na wartość dokumentów}}
\\ \\ 
**FIFO Uśredniony koszt własny**\\ 
{{:pl:podrecznik:magazyn:usredniony_koszt_wlasny.png?1000|Ekran: FIFO Uśredniony koszt własny}}
\\ \\ 

W zależności od wybranego algorytmu wyceny, kolejność cen stosowanych podczas rozchodu jest różna. Dla metody FIFO rozchód będzie następowała kolejno w cenach od najstarszej dostawy.

Z zagadnieniem rozchodu asortymentu związana jest również kwestia wyboru partii z której rozchód ma nastąpić . Odpowiadają za następujące opcje:

  * **Rezerwacja tylko z ilości całkowitej**  nastąpi rozchód partii najstarszej (opcja definiowana indywidualnie w kartotekach poszczególnych asortymentów)
  * **Wymagana rezerwacja z partii**  nastąpi rozchód wybranej partii (opcja definiowana indywidualnie w kartotekach poszczególnych asortymentów)
  * **Kontrola zgodności partii**  wydanie partii, które pozytywnie przeszły kontrole jakości

<note important>**Algorytm wyceny**  - określa w jaki sposób określana jest wartość rozchodu \\ **[[:pl:podrecznik:magazyn:partie#rezerwacja_i_wydanie_asortymentu_z_konkretnych_partii|Opcje rezerwacji partii]]** - określają które partie mają zostać rozchodowane</note>

<note warning>W pewnych konfiguracjach partie produktu które weszły na magazyn zgodnie z wartością surowców zużytych do procesu produkcji mogą zostać wydane w innej wartości.</note> 

__Przykład:__

**Algorytm wyceny rozchodu + rezerwacje**\\ 
{{:pl:podrecznik:magazyn:algorytm_wyceny_rezerwacje.png|Ekran: Algorytm wyceny rozchodu + rezerwacje}}
\\ \\ 


<note important>Należy pamiętać, że metoda wyceny dla asortymentu typu Produkt tworzona jest od dnia założenia kartoteki produktu i wszelkie przyjęcia asortymentu przed dniem od kiedy wycena obowiązuje uniemożliwia wykonanie wyceny rozchodu. \\ Po wykonaniu pierwszej wyceny, nowe kartoteki produktów tworzą się z datą wyceny od dnia następującego po dacie zakończenia ostatniej wyceny </note>


\\
**>> Wróć do: [[:pl:podrecznik:magazyn:start|MODUŁ MAGAZYN]]** \\ **>> Wróć do: [[:pl:podrecznik:start|PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA]]**